Category Archives: V’r kalle Kanners

Versjöjvinge 5 – 3

Versjöjvinge 5-3 Met volgende  woorden sluiten we de reeks Kannerse woorden af  die verwant zijn met  naaikunst, stoffen, kleding,  mode en die aan het Frans of het Waals ontleend zijn. Ze zijn nog door de meeste Kannenaren, inzonderheid vrouwen, gekend en worden nog vrij algemeen gebruikt. gaberdin (m) < gabardine: soort stof (m –s): regenmantel > rèngeljas, àèpermejabel. kammelot (m) < camelote: stof van weinig kwaliteitswaarde > boech, bóch, präol. kap (v-e) < cape: kap van regenmantel > rèngelkepke. kazjemiêr

Sjaolfees in Kan op 5 juûnie 2016

Het  gebäört  wol dèkser tot heemkundige kringe sjaole bie hun aktivitèejte betrèkke. Dat kènt neet aanders want het ès on de sjaolkeender van noê tot v’r al motte liêre boê v’r mèt bezig ziên: de lokale geschiedenis, het sósjaal en kultereel lèève ( boê-oonder  het Kanners diejalek) bestuudere en de rezultate van het oonderzeuk bekènd maoke, àoch de middele  bedeenke vur het patrimonjeel errefgood van Kan op te  sloon  en de belangstèlling vur dat errefgoog te oonderhawe en te promote.

Lèèsplàènkske 5

Medeklinkers De schrijfwijze van de medeklinkers in het Kanners is vrij eenvoudig omdat zij grotendeels met die in het AN overeenstemt. Alleen de sj en zj klanken, de  t of d, ch of g aan het einde van een woord vragen enige uitleg. De sj (stemloze sisklank): is de spelling voor de woorden die in het AN sch of sj ( bv diminutiefwoorden)  geschreven worden:  school , schip,  meisje, huisje  of in Franse leenwoorden met  ch: châle, chèque.  Sjaol, sjeep,

Versjöjvinge 5-2

Versjöjvinge 5 -2 Woorden die nog wel gekend zijn maar zelden nog gebruikt worden. astrakan (m) < astrakan: lammerbont. bavèt, bavètsje (v-e) <  bavette: slabbertje >zäoverlepke. brajèt < brayette (v): gulp, rits > gäolep deupjès (m) < deux-pièces: dameskostuum (rok en jas die afzonderlijk gedragen kunnen worden)> maantelpak  , maantelpekske, maantelkestum. kappesjao (m- s) < capuchon: op een mantel vastgenaaide kap > kap. kombenèzao (m -s) < combinaison: onderjurk > oonderrok. kulot (v- e) < culotte: pofbroek > pófbrook, flodderbrook

Versjövinge 5 – 1

Franse en Waalse woorden in het dialect van Kanne (1) Veel aan het Frans of het Waals ontleende woorden waren In Kanne in de jaren vijftig, toen ze werden opgetekend, nog algemeen of vrij algemeen. Het Nederlands en nog in grotere mate het Zuid-Nederlands is door de geschiedenis heen door het Frans beïnvloed. Dat geldt zeker voor de dialecten die gesproken worden in de Vlaamse steden en dorpen die dicht bij de taalgrens liggen. Hoe intenser de contacten van de

Versjöjvinge 4

Haddelaoj –e (v): slons ; het eerste deel van het woord is waarschijnlijk verwant met “hoeddel” < mhd huddel (slet) Keuls huddelche (H. Thewissen). In het Maastrichts betekent “hóddele”: knoeien , ongehuwd samenwonen (Endepols) . Kerrep –e (m): verouderd in de betekenis van mand, korf Kevintsje (o): rusthuis < waarschijnlijk uit convent: klooster (Fr couvent), vergadering van kloostermonniken. Zuidn. huisje in een begijnhof (van Dale). Kritsefitsel: in de uitdrukking : (ze jàènk vur ‘n’ kritsefitsel = ze huilt om een

Versjöjvinge 3

Versjöjvinge 3 De woorden in dit derde deel van “Versjöjvinge“ werden ingestuurd door enkele Kannenaren van de oudere generatie die in 2011 hebben deelgenomen aan de speurtocht naar het mooiste Kannerse woord. Ze werden meestal maar een of twee keer vermeld.. Ze zijn verouderd of al helemaal uit de Kannerse woordenschat verdwenen. Navraag bij andere oudere Kannenaren bevestigden hun bestaan. Daarom wil ik ze hier en in volgende “versjöjvinge “optekenen om zo hun bestaan alsnog te bewaren. . abbezjoêr (m)

Sacramentsprocessie-Klàèjnkèermès-Sakremeensprosessie

De uûste van de drèj kèermèsse in Kan ès “Klàèjnkèermès”. Ze ès verboonde on het kèerkelek fees de sakremeensprosessie en hèèt altiêd plaots veertien daog nao Peenkste. Dit jaor ès dat 7 juûnie. Den daotem hèèt te maoke mèt het fees van het hèjlig sakremeent dat Pàojs Urbanus in de 13e iêw eenstèlde op den twidden donderdig nao Peenkste. De zoondig dèè dao-op volleg gèet de prosessie oêt (prosessiezoondig) en dat weud in het däorep geviêrd. Op väöl plaotse, veuraal

Versjöjvinge in het Kanners (2)

Versjöjvinge (2) Äöf : in klàèjne sjèjfkes gesnoje appele dèj te druge wode gehange ater of nèève de kachel . Vgl. Ooft : fruit, gedroogde appelen (Van Dale).   Höjf – höjve – in aander Limb. diejalekte: huuf, uif, huub : knikker, teelbal < Wa hîfè (notendop) < Duits: Hiefe rozenbottel (J.Leenen: Luikse afkomst van de Limburgse knikker of “huuf” De huuf< ohd. Hüba, verwant aan heuvel Duits: Haube.( Limb. Etym. Wo: F. Debrabandere). Basisbetekenis gekromd (Limb. Etym. Wo: H.

De Neutebàom van Frans van Leen

De Neutebàom van Frans van Leen Aste in Kan euver de neutebàom kals deenke nog väöl Kannernèère on Frans van Leen (Frans Nicolaes) want dèè hèèt – zoe hèbbe v’r oêts z’n zuster Liêzebèt hure vertèllen – e neuteböjmke geplaant wèj ‘r z’n kemunie hèèt gedoon. Iech wèt niemie of het z’n uûste of z’n plechtige kemunie wór. Frans ès in 1905 gebore. ‘r Hèèt dus ofwaol in 1912 of in 1917 e böjmke geplaant wat douw zeker al e

Versjöjvinge in het Kanners.

Dialecten zijn levende talen en ondergaan dus ook veranderingen. Die kunnen van verschillende aard zijn: woordenschat, woordbetekenis, klank, grammatica… Veranderen behoort tot de normale evolutie van een taal omdat die veranderingen voortvloeien uit veranderingen in onze maatschappij. De Zuidoost-Limburgse dialecten vertonen vaak veel overeenkomsten, toch heeft elk dialect zijn identiteit. Die eigenheid van elk dialect dreigt weliswaar stilaan onder invloed van het A.N. en/of van andere dialecten sterk achteruit te gaan. Dat is in Kanne al een paar jaren geleden

Kèermèsse in Kan

Kèermèsse in Kan. In Kan weud drèj kiêr in het jaor kèermès geviêrd: Klàèjnkèermes, Groête Kèermès en Naokèermès. De uûste, “Klàèjnkèermès”, hèèt plaots op Sakremeensdaog en dat ès altiêd veertien daog nao Peenkste. Dit jaor wór dat 22 juûnie. Euver dèè kèermès get miê vollegend jaor op de gepasten tiêd. De Groête Kèèrmès viêre ze in Kan in oktober. As v’r e Kanners gezègde maoge geläove ès dat laot in het jaor. “Kan en Blaor zîên de lèste kèermèsse van

« Older Entries